Er kunnen perioden in je leven zijn wanneer je je gespannen, angstig of nerveus voelt zonder dat je weet waardoor dat komt. Angst kan zo belemmerend worden dat je situaties vermijdt en er andere klachten, zoals slaapproblemen ontstaan. Doordat je minder goed in staat bent om te ontspannen kan het tevens moeilijk worden om nog te genieten waardoor je je somber kunt gaan voelen.

Angst kan ‘gevoed worden’ door gedachten die je over jezelf hebt, bijvoorbeeld in de vorm van strenge eisen over prestaties of over de manier waarop je je hoort gedragen. Maar ook het bezig zijn met hoe anderen over je oordelen kan een rol spelen.

Assertiviteit

Veel mensen zijn bang voor conflicten en kritiek. Een manier om conflicten en kritiek te vermijden is om je zoveel mogelijk meegaand op te stellen. Door bijvoorbeeld geen mening te geven totdat anderen dat hebben gedaan, en dan akkoord te gaan. Of door met elk verzoek van de ander mee te gaan. Door geen 'nee' te zeggen tegen een ander. Door diegenen die je mogelijk afkeuren zoveel mogelijk te ‘pleasen’.

Helaas werkt deze oplossing niet goed. Jezelf wegcijferen kan leiden tot angst, hulpeloosheid, boosheid en depressie. De gezonde oplossing is jezelf toestaan om jezelf te zijn. Dat is overigens wel wat anders dan perfect zijn. Het gaat er juist om ook je minder goede kanten, je emoties, je meningen, je voorkeuren, je smaak te laten zien.

Burnout

Het ontstaan van een burnout is een geleidelijk proces waarbij je uiteindelijk lichamelijke en mentale uitputting gaat ervaren na een langdurige periode onder spanning (overspanning) te hebben gestaan. Sterk verhoogde irriteerbaarheid, verminderde slaapkwaliteit, het gevoel de dagelijkse bezigheden van het leven niet meer aan te kunnen en verhoogde emotioneerbaarheid (vaker of sneller huilen) zijn signalen die je het beste serieus kunt nemen om te voorkomen dat ‘ je accu’ zo leeg raakt dat je voor langere tijd uitgeschakeld raakt.

Bij burnout hangen de spanningen vaak samen met het werk. En dat is goed te begrijpen wanneer je bedenkt hoeveel er wel niet samenkomt in de werksituatie zoals het opkomen voor je behoeften, grenzen stellen, ontdekken wat je belangrijk vind, je ambities willen verwezelijken.

Juist door die mix van uitdagingen die werk met zich meebrengt kan het voelen alsof je niet meer uit een belastende situatie kan komen.

Depressie

Iedereen ervaart wel eens korte perioden van lusteloosheid of somberheid. Wanneer die stemming aanhoudt en bijvoorbeeld gepaard gaat met gevoelens van waardeloosheid, schuldgevoelens of niet meer kunnen genieten kan er sprake zijn van depressie. Voor mensen met depressie is het vaak alsof er een grauwe sluier over het leven hangt.

1 op de 4 volwassenen krijgt er gedurende het leven mee te maken.

Hoewel er vaste criteria zijn om depressie bij een persoon vast te stellen zijn er grote verschillen tussen personen met een depressie. Terwijl de een bijna niet meer zijn bed uit kan komen functioneert de ander ogenschijnlijk goed.

Vanuit psychodynamische perspectief wordt depressie gezien als voortkomend uit onopgeloste ervaringen uit de jeugd en vroege relaties, wat onder andere leidt tot naar binnen gerichte woede, een laag zelfbeeld, en zelfverwijt (als gevolg van strengheid in de omgang met jezelf). Soms is er ook sprake van machteloosheid en een overmatige behoefte aan externe validatie.

Tijdens therapie richten we ons op de bewustwording van deze onbewuste patronen en het in contact komen met je gevoelens. Hierdoor merk je dat je weer vertrouwen krijgt en motivatie om  vorm te geven aan je leven op een manier die bij jou past en waar je voldoening uit haalt.

 

Omgaan met Gevoelens 

Onze reacties op onze emoties kunnen er soms toe leiden dat we ons verward, overweldigd of onbeheerst voelen. Maar emoties zelf hebben eigenlijk een tegenoversgestelde functie.

Emoties bevatten cruciale informatie om het contact met onze binnen- en buitenwereld in goede banen te leiden. Ze geven ons informatie en duidelijkheid; ze geven energie en focussen ons. De sleutel tot emotioneel welzijn is het kunnen begrijpen en benutten van onze emotionele reacties.

Emoties bestaan uit drie onderdelen:

• een emotie benoemen
• een lichamelijke ervaring
• expressie geven aan het gevoel

Een emotie verwerken betekent dus het labelen, fysiek ervaren en expressie geven aan het gevoel. Zonder alle drie de onderdelen kunnen onze emoties vast komen te zitten, onderdrukt worden of omgezet worden in angst of depressie. 

Negatief zelfbeeld

Een negatief zelfbeeld en onzekerheid wordt gevoed door de manier waarop je met jezelf omgaat

De innerlijke criticus of 'kritische innerlijke stem' is een concept dat in de psychotherapie wordt gebruikt om te verwijzen naar een innerlijke stem waarmee we op een negatieve of kritische manier tegen onszelf praten. De inhoud van zelfkritische gedachten kan afwijzend zijn en de toon koud, hard en aanvallend. Het is alsof we onszelf op een onvriendelijke of bestraffende manier terechtwijzen.

Paniekgevoelens

Wanneer spanning in het lichaam te hoog oploopt kun je allerlei fysieke gewaarwordingen ervaren zoals hartkloppingen, druk op de borst, trillen, een droge mond, misselijkheid, zweten, koude rillingen, een benauwd gevoel, duizeligheid, het gevoel flauw te vallen, een verdoofd of juist een tintelend gevoel.

Die fysieke sensaties kunnen je angstig maken, wat er voor zorgt dat er nog meer spanning in je lichaam omtstaat. Je kan dan in een zichzelf versterkende circel van angst terecht komen, wat een heel nare ervaring is. Mensen rapporteren op die momenten de angst om dood te gaan, angst om gek te worden of de controle over zichzelf te verliezen, of een gevoel van onwerkelijkheid.

Vanwege de heftigheid van een paniekaanval ontstaat er soms de angst om nog zo’n aanval te krijgen, waardoor je situaties gaat vermijden. Juist die vermijding is echter een belangrijke instandhoudende factor van de paniek.

Relatiebreuk verwerken

In de eerste periode na het verbreken van een relatie weet je niet goed wat je overkomt en je wordt geconfronteerd met lichamelijke en emotionele spanningen. Door bewust aan de slag te gaan met je verwerkingsproces kan je er voor zorgen dat je niet vast komt te zitten.

Het idee dat je jezelf in deze periode maar het beste zo veel mogelijk kunt afleiden waarna je gevoelens over de breuk geleidelijk aan naar de achtergrond zullen verdwijnen is geen handige strategie. Je gevoelens zijn er, of je dat wil of niet. Beter is daarom de tijd te nemen om gevoelens geleidelijk binnen te laten, en ermee te functioneren.

Sociale angsten en problemen

Iedereen voelt zich wel eens ongemakkelijk in een sociale situatie, maar wanneer je spanning zo hoog oploopt dat je situaties gaat vermijden of ‘sociale verplichtingen’ alleen maar met grote moeite kan volbrengen is het goed om uit te zoeken wat er in de kern aan de hand is.

Nare ervaringen uit het verleden (bijvoorbeeld pestgedrag) kan een rol hebben gespeeld bij het ontstaan van deze klachten. Bij sociale angst ligt er ook vaak een link met faalangst en hoge eisen aan jezelf stellen.

Stress en spanningsklachten

Er zijn enorm veel externe omstandigheden die een rol kunnen spelen bij het ontstaan van stress. Maar hoe komt het dan dat in gelijke omstandigheden de ene persoon stress ervaart en de ander niet? Wanneer iemand stress ervaart is er meestal sprake van een interne worsteling op het niveau van willen, kunnen, mogen, verwachten, wensen. Onder de stress spelen er vaak emoties, bijvoorbeeld boosheid of verdriet. Zicht krijgen op wat de kern van de stress is, emoties toelaten en begrijpen welke aspecten van een situatie wel en niet te veranderen zorgen er meestal voor dat de stress afneemt.